Kiedy zaczynasz pracować z maszyną sterowaną numerycznie, od razu zauważasz jedną rzecz: drewno, kamień, szkło i materiały kompozytowe mają swoje własne zasady, ale język techniczny jest niemal zawsze taki sam. Skróty, anglicyzmy i terminy uznawane za oczywiste, które na początku mogą sprawić ci trudność.

CAD, CAM, G-code, Nesting, obróbka zgrubna: to słowa, które będziesz słyszeć powtarzane każdego dnia, często bez wyjaśnienia ze strony kolegówł. A jednak zrozumienie, co oznaczają, to pierwszy krok do pewnej pracy i wykorzystania potencjału oprogramowania oraz maszyny, którą będziesz musiał zaprogramować.

W tym słowniku CAD/CAM zebraliśmy 10 podstawowych terminów ze świata CAD/CAM, wyjaśnionych w prosty sposób. Trzymaj go pod ręką i zaglądaj do niego za każdym razem, gdy natrafisz na słowo, którego nie znasz.

Terminy, które znajdziesz w tym słowniku CNC, nie są ułożone alfabetycznie, lecz podążają za naturalnym przebiegiem powstawania detalu, od pierwszego projektu aż po obróbkę na maszynie. Dzięki temu, ucząc się znaczenia każdego hasła zawartego w tym słowniku CAD/CAM, odtwarzasz jednocześnie drogę, która łączy projektowanie z gotowym produktem.  

CAD to skrót od Computer-Aided Design, czyli projektowanie wspomagane komputerowo. To oprogramowanie, za pomocą którego rysujesz detal przed jego wyprodukowaniem, określając jego kształt, wymiary, tolerancje i cechy techniczne w 2D lub 3D.

W praktyce jest to punkt wyjścia każdej obróbki. Bez dokładnego modelu CAD maszyna nie wie, co ma wykonać.

Chcesz lepiej zrozumieć, czym różni się od CAM? Wszystko znajdziesz w artykule poświęconym różnicom między CAD a CAM.

CAM oznacza Computer-Aided Manufacturing, czyli wytwarzanie wspomagane komputerowo. To etap, na którym narysowany model zostaje przetłumaczony na instrukcje operacyjne dla centrum obróbczego. Dzięki CAM ustala się, jakich narzędzi użyć, z jakimi prędkościami i po jakich trajektoriach.

Jeśli CAD rysuje detal, to CAM decyduje, jak go konkretnie wykonać. Jest pomostem między ideą projektową a wykonaniem obróbki na maszynie.

Kiedy CAD i CAM współistnieją w jednym środowisku programowym, mamy do czynienia ze zintegrowanym systemem CAD/CAM. Zaletą tego rodzaju rozwiązania jest ciągłość, ponieważ przechodzisz od rysunku do obróbki bez ręcznych konwersji czy przerw, ograniczając błędy i czas przezbrojenia.  

Tego typu rozwiązanie jest bardzo rozpowszechnione w przemyśle wytwórczym, ponieważ eliminuje fragmentację projektową.

Chcesz zgłębić, jak taki system integruje się w ramach linii produkcyjnej CNC? Przeczytaj, czym jest oprogramowanie CAD/CAM i jak działa.

Kod ISO (lub G-code) to język, który rozumie maszyna CNC. Jest to sekwencja poleceń opisująca każdy ruch, prędkość i operacje. To końcowy wynik pracy oprogramowania.

Kod ISO moglibyśmy określić jako „język”, w którym komputer rozmawia z maszyną. Rzadko piszesz go ręcznie, ale świadomość, że istnieje, pomaga ci zrozumieć, co dzieje się za kulisami, gdy wysyłasz projekt do obróbki.

Każda maszyna CNC ma własną składnię. Postprocesor to komponent, który tłumaczy ścieżki obróbki wygenerowane przez program CAD/CAM na specyficzny język twojej maszyny. Bez tego etapu twoja maszyna CNC nie byłaby w stanie zinterpretować poleceń ruchu, prędkości i zmiany narzędzia.  

Postprocesor moglibyśmy określić jako tłumacza szytego na miarę między oprogramowaniem a maszyną. 

Prawidłowo skonfigurowany postprocesor zapobiega przestojom, brakom i poprawkom.

To zaprogramowana trajektoria, którą narzędzie pokonuje, aby obrobić surowiec. Oprogramowanie oblicza ją na podstawie geometrii, którą trzeba wykonać, dobierając sposób poruszania narzędziem tak, by w krótkim czasie uzyskać najlepszy możliwy rezultat.  

Zoptymalizowana ścieżka narzędzia przekłada się na krótszy czas pracy maszyny, mniejsze zużycie narzędzi oraz dokładniejsze i bardziej równomierne wykończenie.

Obróbka zgrubna określa początkowy etap obróbki. To operacja polegająca na szybkim usunięciu części nadmiaru materiału i wstępnym ukształtowaniu przedmiotu, aby coraz bardziej zbliżyć go do ostatecznej formy przed operacjami wykończeniowymi.

Obróbka wykończeniowa oznacza zbiór końcowych operacji, zabiegów lub poprawek niezbędnych do sfinalizowania produkcji przedmiotu. W obróbce wykończenie ma charakter powierzchniowy, czyli dotyczy stanu i właściwości powierzchni produktu.

Podczas tego etapu przedmiot może zostać polakierowany lub można nałożyć substancje chroniące materiał przed zużyciem i podkreślające jego estetykę.

Termin Nesting pochodzi od angielskiego „to nest” (zagnieżdżać) i oznacza proces rozmieszczania elementów przeznaczonych do wycięcia na jednej dużej płycie materiału, wpasowując je w siebie niczym w układance. Celem jest maksymalne wykorzystanie surowca przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum odpadów i kosztów. Zamiast rozmieszczać geometrie „na oko”, oprogramowanie automatycznie oblicza układ, który najbardziej redukuje odpady.

Jeśli chcesz zrozumieć, jak duży ma to naprawdę wpływ, przeczytaj artykuł o tym, ile materiału marnuje się w niezoptymalizowanej obróbce CNC.

Termin odpad materiałowy oznacza pozostałość materiału powstałą w wyniku obróbki przemysłowej. Reprezentuje ścinki, nieużyteczne krawędzie oraz odpady między jednym a drugim elementem, które nie przekształcają się w gotowy produkt. Pewna ilość odpadu jest nieunikniona, ale gdy staje się nadmierna, zjada marżę.  

Utrzymywanie odpadu pod kontrolą to jeden z głównych celów każdego, kto pracuje z maszynami CNC.

Temat 7 typowych rodzajów marnotrawstwa, które występują w obróbce drewna, zgłębiliśmy w naszym ostatnim artykule.

Terminy z tego słownika obowiązują we wszystkich rodzajach obróbki CNC, ale każdy materiał niesie ze sobą specyficzne słownictwo. 

Stolarz myśli w kategoriach usłojenia, płyt i belek; kamieniarz — slabów, obrzeży i dopasowania żył; szklarz — szlifowania i pionowych centrów obróbczych; ten, kto pracuje z materiałami kompozytowymi — laminatów i kształtowania.

Niemniej znajomość terminów typowych dla obszaru CNC to dopiero pierwszy krok. Drugim jest zobaczenie ich w działaniu na prawdziwej maszynie.  

W istocie dobrze zintegrowane oprogramowanie CAD/CAM przekształca wszystkie te pojęcia w płynny przepływ pracy, od rysunku po gotowy produkt, ograniczając błędy, czas i marnotrawstwo.

Jakie są właściwe kryteria wyboru idealnego CAD/CAM dla twojej produkcji? Wypełnij formularz i uzyskaj dostęp do naszej bezpłatnej listy kontrolnej, aby porównać dostawców.