Jeszcze nie tak dawno projekt blatu kuchennego lub łazienkowego zaczynał się od kartonowego szablonu, kilku wymiarów zapisanych ręcznie i dużego doświadczenia wykonawcy. Dopiero podczas montażu można było ostatecznie sprawdzić, czy wszystko zostało zaprojektowane prawidłowo. Jeśli któryś wymiar się nie zgadzał, element trzeba było ponownie zabrać do zakładu.

Dziś projektowanie blatów z kamienia i kwarcu wygląda zupełnie inaczej. Pomiar nie jest już wykonywany wyłącznie ręcznie, lecz cyfrowo. Kształt blatu staje się modelem parametrycznym, a sposób łączenia, rodzaje krawędzi oraz otwory i wycięcia są definiowane jeszcze zanim materiał trafi na maszynę. Wraz z rosnącą popularnością kwarcu i materiałów kompozytowych taki sposób pracy przestał być jedynie udogodnieniem, a stał się coraz częściej koniecznością.

Zobaczmy więc, co zmieniło się w praktyce od wykonania pomiaru aż po plik projektowy wysyłany do produkcji.

Pomiar blatu kuchennego zawsze należał do najbardziej wymagających etapów realizacji. Tradycyjnie rzeczywisty kształt blatu, wraz z wszelkimi odchyleniami ścian od kąta prostego, odwzorowywano za pomocą szablonu z kartonu lub płyty pilśniowej. Na podstawie takiego wzornika wykonywano następnie cięcie płyty.

Metoda ta była skuteczna, ale miała dwa istotne ograniczenia:

• fizyczny szablon był duży, podatny na uszkodzenia i niewygodny w transporcie;
• przeniesienie kształtu szablonu do rysunku wymagało zawsze ręcznego odtworzenia geometrii.

Obecnie pomiar blatu kuchennego coraz częściej wykonuje się za pomocą systemów digital templating, takich jak systemy laserowe czy fotogrametria. Pozwalają one w czasie rzeczywistym wygenerować plik zawierający zmierzone punkty. W ciągu kilku minut technik może zarejestrować cały obrys blatu, rzeczywiste kąty, wysokości, a także dokładne położenie zlewozmywaka i płyty grzewczej. Dane mogą następnie trafić bezpośrednio do działu technicznego, bez konieczności wykonywania dodatkowych rysunków pośrednich.

Największą zaletą nie jest jednak sama dokładność urządzenia. Kluczowe jest to, że dane zebrane na miejscu są tymi samymi danymi, które służą do utworzenia projektu. Nie trzeba ich ponownie przerysowywać. Dzięki temu eliminuje się błędy podczas przepisywania wymiarów, które często prowadzą do konieczności ponownej obróbki płyty i dodatkowych strat materiału.

Marmur i granit mają jedną szczególną cechę: każda płyta jest inna. Układ żył, odcienie i naturalne niedoskonałości nigdy nie są identyczne, dlatego projekt musi uwzględniać konkretną płytę dostępną w magazynie.

Szczególne znaczenie ma tutaj odpowiednie dopasowanie układu żył pomiędzy sąsiadującymi elementami.

Dlatego przygotowaliśmy osobny artykuł poświęcony vein matchingowi.

Blaty kwarcowe wiążą się natomiast z innymi wyzwaniami.

• Ponieważ kwarc jest materiałem produkowanym przemysłowo, jego powierzchnia jest z reguły bardziej jednorodna. To, co widzimy na próbce, lepiej odpowiada wyglądowi całej płyty. Z jednej strony ułatwia to przewidywanie efektu wizualnego, ale z drugiej ogranicza swobodę typową dla pracy z kamieniem naturalnym. W przypadku marmuru można czasem przesunąć element lub zmienić orientację cięcia, aby wykorzystać konkretną część płyty. Przy bardziej jednorodnej powierzchni kwarcowej możliwości skorygowania błędu poprzez zmianę ułożenia elementu są znacznie mniejsze.
• Płyty kwarcowe mogą być bardzo kosztowne, a ich cena nierzadko przewyższa cenę wielu kamieni naturalnych.
• Zbyt małe promienie wewnętrzne, ostre naroża w pobliżu wycięć czy nieprawidłowa kolejność obróbki mogą powodować naprężenia i mikropęknięcia płyty kwarcowej.

W przypadku takich materiałów projektowanie nie jest już więc jedynie etapem przygotowawczym. To właśnie wtedy podejmowane są decyzje, które w dużej mierze przesądzają o jakości gotowego elementu.

W przypadku dużych blatów lub blatów w kształcie litery L łączenia są często nieuniknione. Płyty mają określone wymiary, dlatego powyżej pewnej długości wykonanie całego blatu z jednego elementu nie jest możliwe. Pytanie nie brzmi więc, czy konieczne będzie łączenie blatów kuchennych, lecz gdzie najlepiej zaplanować miejsce połączenia.

Obecnie decyzję tę podejmuje się już na etapie projektu, biorąc pod uwagę:

• użyteczne wymiary płyty;
• położenie zlewozmywaka i płyty grzewczej, ponieważ połączenie nie powinno przebiegać przez wycięcie, gdzie przekrój materiału jest już osłabiony;
• przebieg żył w przypadku kamienia naturalnego;
• ograniczenia związane z transportem, przenoszeniem i montażem na miejscu.

Wybór konkretnego rozwiązania zależy od geometrii blatu oraz użytego materiału.

• Połączenie proste: najprostsze rozwiązanie, odpowiednie dla blatów liniowych i wielu standardowych kształtów.
• Połączenie pod kątem 45°: stosowane przede wszystkim w narożnikach, gdzie linia podziału biegnie po przekątnej.
• Połączenie profilowane: przebiega po zakrzywionej lub nieregularnej linii i może być wykorzystywane m.in. do lepszego dopasowania przebiegu żył.

Krawędź prosta polerowana, fazowana, zaokrąglona, profil ozdobny: wybór odpowiedniego wykończenia to kwestia estetyczna, ale poszczególne rodzaje krawędzi blatów kuchennych wpływają również bezpośrednio na sposób produkcji.

Każdy profil wymaga konkretnych narzędzi i odpowiednich przejść obróbczych. Dlatego rodzaj krawędzi należy zdefiniować już na etapie projektu. Wpływa on na obróbkę całego obwodu elementu, a w przypadku bardziej rozbudowanych profili również na wizualną grubość blatu.

W przypadku blatów kwarcowych margines błędu jest jeszcze mniejszy: źle umiejscowione połączenie pozostanie widoczne, a jednorodna struktura materiału nie pozwala łatwo go zamaskować.

Po zdefiniowaniu kształtu, połączeń, profili krawędzi oraz wszystkich otworów i wycięć projekt przestaje być zwykłym rysunkiem wymagającym interpretacji. Staje się modelem parametrycznym zawierającym wszystkie informacje potrzebne do obróbki płyty. Jeśli zmieniony zostanie któryś wymiar — na przykład wysokość cokołu przyściennego lub położenie otworu — projekt automatycznie aktualizuje się w programie bez konieczności tworzenia rysunku od początku.

Po zakończeniu parametrycznego projektowania blatu następuje generowanie kodu ISO. Postprocesor przekształca projekt w instrukcje odpowiednie dla konkretnej maszyny, przypisując narzędzia i ścieżki na podstawie wcześniej zdefiniowanych operacji. Operator maszyny CNC nie musi ponownie interpretować projektu.

W ten sposób zamyka się proces rozpoczęty podczas pomiaru: dane zebrane na miejscu przechodzą przez cały przepływ produkcyjny bez konieczności ponownego ich przerysowywania. Dlatego współczesne projektowanie blatów z kamienia i kwarcu oznacza w praktyce, że blat zostaje niejako wyprodukowany po raz pierwszy już w środowisku cyfrowym, zanim rzeczywisty materiał trafi na maszynę.

PowerTOP to oprogramowanie DDX przeznaczone do projektowania kamiennych blatów kuchennych i łazienkowych. Działa bezpośrednio w przeglądarce internetowej i pozwala tworzyć modele parametryczne, zarządzać akcesoriami oraz generować pliki potrzebne do przekazania projektu do produkcji.

Chcesz zdigitalizować swój proces produkcyjny? Pobierz naszą checklistę i sprawdź, które oprogramowanie najlepiej odpowiada potrzebom Twojej produkcji kamieniarskiej.